Người đại diện theo pháp luật là người nhân danh công ty ký kết và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Khi người này nghỉ việc, ra nước ngoài lâu dài hoặc doanh nghiệp muốn trao quyền cho người khác, công ty phải đăng ký thay đổi. Bài này tóm tắt hồ sơ, thời hạn và những việc đi kèm mà bạn không nên quên.

Khi nào phải thay đổi

Doanh nghiệp cần đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật trong nhiều tình huống: người hiện tại từ chức hoặc bị miễn nhiệm, chuyển sang vị trí khác, qua đời, bị hạn chế năng lực hoặc vắng mặt lâu dài. Công ty luôn phải có ít nhất một người đại diện cư trú tại Việt Nam.

Nếu người đại diện duy nhất xuất cảnh khỏi Việt Nam quá ba mươi ngày, họ phải uỷ quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện quyền và nghĩa vụ trong thời gian vắng mặt. Doanh nghiệp không có người đại diện hợp lệ sẽ gặp khó khi ký hợp đồng, ký hồ sơ thuế và làm việc với ngân hàng.

Buổi tư vấn giữa luật sư và khách hàng
Quyết định thay đổi cần đúng thẩm quyền theo điều lệ của công ty.

Quyết định nội bộ và thẩm quyền

Thẩm quyền quyết định thay đổi phụ thuộc loại hình và điều lệ công ty. Công ty một thành viên do chủ sở hữu quyết định, công ty hai thành viên trở lên do hội đồng thành viên hoặc theo điều lệ, công ty cổ phần do đại hội đồng cổ đông hoặc hội đồng quản trị. Điều lệ có thể đặt thêm điều kiện về tỷ lệ biểu quyết, nên hãy đọc điều lệ trước khi họp.

Biên bản họp và quyết định cần ghi rõ họ tên, ngày sinh, số giấy tờ tuỳ thân của người đại diện mới, chức danh và ngày có hiệu lực. Những thông tin này phải khớp với giấy tờ trong hồ sơ, vì chỉ một chữ sai cũng có thể làm hồ sơ bị trả lại.

Hồ sơ cần chuẩn bị

  • Thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp theo mẫu
  • Quyết định và biên bản họp về việc thay đổi người đại diện
  • Bản sao giấy tờ pháp lý của người đại diện mới, như căn cước công dân hoặc hộ chiếu
  • Văn bản xác nhận người đại diện cũ thôi giữ chức nếu có, và giấy uỷ quyền nếu người nộp không phải người đại diện
  • Danh sách thành viên hoặc cổ đông nếu có thay đổi đi kèm

Thời hạn nộp và thời gian xử lý

Thông báo thay đổi phải được nộp trong thời hạn mười ngày làm việc kể từ ngày quyết định thay đổi. Hồ sơ nộp cho cơ quan đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp có trụ sở, trực tiếp hoặc trực tuyến. Khi hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký xử lý trong vài ngày làm việc rồi cấp giấy xác nhận.

Thay đổi chỉ có hiệu lực với bên thứ ba sau khi được ghi nhận, nên hãy dùng giấy xác nhận làm căn cứ khi làm việc với ngân hàng và đối tác. Trong thời gian chờ xử lý, người đại diện cũ vẫn có thể phải ký các văn bản cần thiết nếu chưa có hiệu lực thay đổi.

Hai người bắt tay sau buổi làm việc
Bàn giao rõ ràng giữa người đại diện cũ và mới tránh những tranh chấp về sau.

Những việc phải làm sau khi thay đổi

Sau khi có giấy xác nhận, doanh nghiệp cần cập nhật thông tin người đại diện với cơ quan thuế, ngân hàng, bảo hiểm xã hội và các giấy phép con. Ngân hàng thường yêu cầu đổi mẫu chữ ký và giấy tờ pháp lý mới. Các hợp đồng đang thực hiện cũng cần được thông báo cho đối tác bằng văn bản.

Thay người đại diện mà quên báo ngân hàng là lý do phổ biến khiến tài khoản bị đình trệ ngay những ngày đầu.

Hãy lập biên bản bàn giao công việc, con dấu, tài liệu, tài khoản và mật khẩu giữa người cũ và người mới. Người đại diện cũ vẫn có thể chịu trách nhiệm về những việc đã ký trong thời gian giữ chức, nên biên bản này bảo vệ cả hai phía. Bạn có thể xem thêm thủ tục đổi địa chỉ trụ sở và dịch vụ thành lập doanh nghiệp của Lexora.

Biểu mẫu và thời hạn có thể được cập nhật; hãy hỏi lại trước khi nộp hồ sơ.

Nhân viên mới nhận hướng dẫn ở ngày làm việc đầu tiên
Người đại diện mới cần được bàn giao đầy đủ tài liệu và quyền truy cập.

Người đại diện theo pháp luật và người được uỷ quyền khác nhau thế nào

Người đại diện theo pháp luật có quyền nhân danh công ty trong mọi giao dịch trong phạm vi điều lệ và luật. Người được uỷ quyền chỉ làm những việc ghi trong giấy uỷ quyền và trong thời hạn uỷ quyền. Một số công ty có nhiều người đại diện theo pháp luật, mỗi người có quyền hạn và trách nhiệm theo điều lệ, nên khi thay đổi cần ghi rõ ai được ký loại văn bản nào để tránh chồng chéo.

Uỷ quyền là giải pháp tạm thời hợp lệ khi người đại diện đi công tác, nhưng không thay cho việc đăng ký thay đổi khi người đại diện không còn đảm nhiệm chức danh.

Trách nhiệm của người đại diện

Người đại diện theo pháp luật có nghĩa vụ hành động trung thực, cẩn trọng vì lợi ích của công ty, giữ bí mật kinh doanh và không lạm dụng chức vụ. Khi gây thiệt hại cho công ty hoặc người khác, họ có thể phải bồi thường. Ngay cả sau khi thôi chức, họ vẫn phải chịu trách nhiệm về những hành vi đã thực hiện trong thời gian giữ chức, trong thời hạn mà luật hoặc điều lệ quy định.

Vì vậy, người được đề cử làm người đại diện nên đọc kỹ điều lệ, nắm rõ tình hình tài chính và nghĩa vụ của công ty trước khi nhận chức danh, và công ty cũng nên có bảng bàn giao rõ ràng khi có thay đổi.

Vài câu hỏi thường gặp

  • Có thể thay người đại diện ngay trong năm đầu thành lập không? Có, thủ tục như các trường hợp khác.
  • Người đại diện có phải là chủ sở hữu không? Không nhất thiết, nhưng phải đáp ứng điều kiện về năng lực và cư trú theo luật.
  • Có phải họp lại toàn bộ công ty không? Chỉ cần cơ quan có thẩm quyền theo điều lệ họp và quyết định.

Đừng quên đọc lại điều lệ

Điều lệ công ty thường quy định số lượng người đại diện, chức danh, quyền hạn và cách thay thế. Có điều lệ ghi cụ thể rằng chỉ giám đốc là người đại diện, nên đổi người đại diện cũng đồng nghĩa phải đổi giám đốc và có thể phải sửa điều lệ. Nếu điều lệ cần sửa, hãy họp và thông qua việc sửa điều lệ trước, rồi nộp cùng hồ sơ thay đổi để tránh phải nộp hai lần.

Một số công ty còn có thoả thuận cổ đông hoặc thoả thuận thành viên đặt điều kiện cho việc bổ nhiệm người đại diện, ví dụ cần sự đồng ý của một nhà đầu tư nhất định. Hãy rà tất cả những văn bản này trước khi họp để không bị phản đối sau khi đã nộp hồ sơ.

Nếu bạn cần rà soát một trường hợp cụ thể, hãy đặt lịch để luật sư đọc hồ sơ trước khi quyết định.