Khi hoạt động chậm, thiếu vốn hoặc chủ doanh nghiệp cần thời gian xoay xở, tạm ngừng kinh doanh thường được xem là giải pháp nhẹ hơn giải thể. Nhưng tạm ngừng không có nghĩa là mọi nghĩa vụ cùng dừng. Bài này giải thích cách thông báo, thời hạn và những việc doanh nghiệp vẫn phải làm.
Doanh nghiệp có quyền tạm ngừng
Doanh nghiệp được quyền tạm ngừng kinh doanh, nhưng phải thông báo bằng văn bản cho cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế chậm nhất mười lăm ngày trước ngày tạm ngừng. Thông báo cần ghi thời hạn tạm ngừng, ngày bắt đầu, ngày kết thúc và lý do tạm ngừng. Thời hạn tạm ngừng mỗi lần không quá một năm, và tổng thời gian tạm ngừng liên tiếp không quá hai năm.
Nếu doanh nghiệp muốn tiếp tục kinh doanh trước thời hạn đã thông báo, cũng phải thông báo lại trong thời hạn quy định. Doanh nghiệp tạm ngừng không đúng thủ tục có thể bị xử phạt và gặp khó khăn khi muốn hoạt động trở lại.

Hồ sơ cần chuẩn bị
- Thông báo tạm ngừng kinh doanh theo mẫu của cơ quan đăng ký
- Quyết định hoặc nghị quyết, biên bản họp của chủ sở hữu, hội đồng thành viên hoặc đại hội đồng cổ đông tuỳ loại hình
- Giấy uỷ quyền và giấy tờ tuỳ thân của người đi nộp nếu không phải người đại diện
- Thông báo cho cơ quan thuế về việc tạm ngừng, kèm các thông tin theo hướng dẫn
Nghĩa vụ vẫn còn trong thời gian tạm ngừng
Tạm ngừng chỉ dừng hoạt động kinh doanh, không xoá các nghĩa vụ đã phát sinh. Doanh nghiệp vẫn phải thanh toán các khoản nợ, thực hiện các hợp đồng đã ký, trả lương và bảo hiểm cho người lao động nếu còn hợp đồng lao động, và giữ nguyên các nghĩa vụ pháp lý khác. Nếu muốn cắt giảm lao động, hãy làm theo trình tự của luật lao động, chứ không để nhân viên nghỉ không rõ tình trạng.
Về thuế, nếu tạm ngừng trọn kỳ tính thuế thì thường không phải nộp tờ khai của kỳ đó, còn nếu tạm ngừng không trọn kỳ thì vẫn phải khai phần thời gian có hoạt động. Hãy hỏi kế toán trước khi quyết định ngày tạm ngừng, vì chọn ngày đầu quý hoặc đầu năm có thể giảm số tờ khai phải nộp.
Tạm ngừng kinh doanh chỉ là tạm dừng việc bán hàng, không phải tạm dừng các nghĩa vụ đã có.
Hoá đơn, con dấu và tài khoản
Trong thời gian tạm ngừng, doanh nghiệp không được xuất hoá đơn cho hoạt động kinh doanh. Hoá đơn điện tử, chữ ký số và tài khoản ngân hàng vẫn cần được giữ hoạt động ở mức tối thiểu để thực hiện nghĩa vụ còn lại. Chữ ký số hết hạn sẽ làm doanh nghiệp không nộp được tờ khai, nên hãy gia hạn đúng lúc.
Với địa chỉ trụ sở, hãy duy trì để nhận thông báo của cơ quan nhà nước. Nhiều doanh nghiệp tạm ngừng rồi bỏ địa chỉ, dẫn tới việc không nhận được thông báo và bị xử lý như doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Hoạt động trở lại
Khi hết hạn tạm ngừng hoặc muốn hoạt động sớm, doanh nghiệp thông báo cho cơ quan đăng ký và cơ quan thuế trong thời hạn quy định. Sau đó bạn cập nhật lại hoá đơn, tài khoản, hợp đồng lao động và các giấy phép nếu có thay đổi. Nếu quá thời gian tạm ngừng tối đa, doanh nghiệp phải hoạt động trở lại hoặc làm thủ tục giải thể.
Khi nào nên giải thể thay vì tạm ngừng
Nếu doanh nghiệp không còn nhu cầu hoạt động và các nghĩa vụ đã được xử lý, giải thể thường rõ ràng hơn tạm ngừng kéo dài. Bạn có thể xem thêm dịch vụ tư vấn pháp lý thường xuyên và bài chuyển hộ kinh doanh thành công ty để so sánh các lựa chọn. Thời hạn và mẫu thông báo có thể thay đổi, nên hãy hỏi lại trước khi nộp.

Những lỗi thường gặp khi tạm ngừng
Lỗi phổ biến nhất là nghĩ rằng chỉ cần ngừng bán hàng là đủ, nên không làm thông báo với cơ quan đăng ký và cơ quan thuế. Khi đó doanh nghiệp vẫn bị xem là đang hoạt động, vẫn phải nộp tờ khai và chịu phạt nếu nộp chậm. Lỗi thứ hai là thông báo muộn hơn mười lăm ngày so với ngày bắt đầu tạm ngừng, khiến thời gian tạm ngừng đầu tiên không được ghi nhận đúng. Lỗi thứ ba là tạm ngừng rồi tiếp tục phát sinh giao dịch mà không thông báo hoạt động lại.
Một lỗi nữa là quên rằng thời hạn tạm ngừng có giới hạn. Nếu hết hạn mà doanh nghiệp không thông báo hoạt động trở lại hay gia hạn hợp lệ, cơ quan đăng ký có thể xử lý theo quy định về doanh nghiệp ngừng hoạt động.
Chuẩn bị trước khi tạm ngừng
- Làm việc với khách hàng và nhà cung cấp: thông báo, hoàn tất đơn hàng đang dở và xử lý công nợ.
- Làm việc với người lao động: thống nhất cách xử lý hợp đồng, nghỉ không lương hoặc chấm dứt theo luật.
- Làm việc với kế toán: chốt sổ đến ngày tạm ngừng, nộp các tờ khai còn lại, quyết toán khi cần.
- Làm việc với ngân hàng và chủ nhà: xem xét hợp đồng thuê, khoản vay và các cam kết còn hiệu lực.
Kế hoạch tạm ngừng càng rõ thì việc quay lại càng nhanh, vì bạn đã biết rõ những gì cần bật lại và những gì cần cập nhật.
Tạm ngừng có ảnh hưởng gì đến hợp đồng đang thực hiện
Việc tạm ngừng kinh doanh không tự động chấm dứt hợp đồng với khách hàng, nhà cung cấp hay chủ nhà. Nếu doanh nghiệp không thể thực hiện hợp đồng trong thời gian tạm ngừng, bên còn lại có thể yêu cầu bồi thường hoặc chấm dứt hợp đồng theo điều khoản đã thoả thuận. Vì vậy, trước khi thông báo tạm ngừng, hãy rà từng hợp đồng đang có, xem điều khoản chấm dứt, phạt vi phạm và bất khả kháng, rồi chủ động thương lượng với đối tác để tránh tranh chấp.
Với hợp đồng thuê mặt bằng, hãy hỏi chủ nhà về khả năng giảm hoặc tạm dừng tiền thuê trong thời gian ngừng hoạt động. Nhiều chủ nhà sẵn sàng thoả thuận nếu bạn đề xuất sớm và minh bạch, còn nếu im lặng đến khi nợ tiền thuê, bạn sẽ mất cả tiền cọc lẫn quan hệ với chủ nhà.
Nếu bạn cần rà soát một trường hợp cụ thể, hãy đặt lịch để luật sư đọc hồ sơ trước khi quyết định.




